Polskie Państwo przeznaczy 100 mln złotych na Cmentarz Żydowski przy ulicy Okopowej w Warszawie

Polskie Państwo przeznaczy 100 mln złotych na Cmentarz Żydowski na Okopowej w Warszawie

 

Fundacja Dziedzictwa Kulturowego jeszcze w tym roku otrzyma 100 mln zł (28 mln dolarów amerykańskich) na rewitalizację Cmentarza Żydowskiego w Warszawie. 22 grudnia 2017 r. w siedzibie MKiDN umowę w tej sprawie podpisali wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotr Gliński oraz prezes Fundacji Dziedzictwa Kulturowego dr Michał Laszczkowski.

Dotacja 100 mln na zasilenie kapitału żelaznego Fundacji Dziedzictwa Kulturowego. Umożliwi  prace porządkowe i konserwatorskie na cmentarzu żydowskim przy ul. Okopowej 49/51 w Warszawie. Cmentarz ten należy do Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie.  Kapitał żelazny, to środki finansowe, które organizacja zdobywa i gromadzi po to, by czerpać z nich dochody na realizację celów statutowych.  Dochody te stanowią stabilne i co ważne trwałe źródło finansowania podejmowanych przez nią działań. Zasadą generalną jest nienaruszalność kapitału żelaznego oraz jego stałe pomnażanie. Zyski z zainwestowania przyznanych Fundacji Dziedzictwa Kulturowego 100 mln złotych oprócz prac konserwatorskich pozwolą na uporządkowanie zieleni na cmentarzu, rozwiązanie problemu niszczących nagrobki roślin. Jak powiedziała przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie Anna Chipczyńska:  „Utworzenie funduszu wieczystego na rzecz cmentarza żydowskiego przy ul. Okopowej Warszawie jest najistotniejszym w ostatnich latach gestem Państwa Polskiego mającym na celu kontynuację opieki i ochrony materialnego dziedzictwa warszawskich Żydów. Pod względem finansowym i organizacyjnym jest to przedsięwzięcie na skalę europejską. Wierzymy, że działanie to  będzie przykładem na najskuteczniejsze i najnowocześniejsze rozwiązania w tej dziedzinie. Projekt  jest niespotykaną szansą na pogłębienie  i popularyzację wiedzy o spuściźnie żydów Polskich, a także wzmocnienie  dialogu polsko-żydowskiego”.

Fundacja Dziedzictwa Kulturowego współpracuje z Gminą Wyznaniową Żydowską w Warszawie od 2015 roku. W tym czasie wyremontowała dotąd na Cmentarzu Żydowskim 55 nagrobków. Organizowała także akcje porządkowania tej nekropolii, w których uczestniczyło ponad 500 wolontariuszy z Polski i całego świata. W tym czasie  Fundacja przy pomocy wolontariuszy i przy współpracy z Gminą Żydowską uporządkowała i oczyściła ponad 3 hektary cmentarza. W styczniu 2017 roku FDN, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki wraz z Gmina Żydowska  przygotowały wystawę poświęconą wybitnemu rzeźbiarzowi Abrachamowi Ostrzedze, którego dzieła znajdują się na cmentarzu na Okopowej.

 

Cmentarz Żydowski przy ul. Okopowej 49/51 w Warszawie

Cmentarz o powierzchni 33,5 ha został założony w 1806 roku. Ze względu na obowiązujące na nim przed wojną wysokie opłaty za pochówek uznawany był za miejsce wiecznego spoczynku dla zamożniejszych  Żydów, elitę społeczności. Jest podzielony na kwatery ortodoksyjną, reformowaną, dziecięcą, porządkową, wojskową i część gdzie pochowano  osoby zmarłe w getcie warszawskim. Kwatera ortodoksyjna składa się z części kobiecej i męskiej oraz specjalnego miejsca, gdzie trafiają zniszczone wieloletnim użytkowaniem święte księgi. Na cmentarzu pochowanych jest około 250 tysięcy osób. Do dzisiaj zachowało się około 90 tysięcy macew oraz oryginalne ogrodzenie z cegły wokół cmentarza. W 2014 roku, decyzją prezydenta RP, obiekt został  uznany za pomini historii. Nekropolia jest pomnikiem historii Polski, miejscem spoczynku wielu wybitnych Polaków pochodzenia żydowskiego. Są wśród nich pisarze, jak Icchok Lejb Perec, Jakub Dinezona  Szymon An-ski i  rabin Majer Bałaban.  Spoczywają tu także m.in. twórca języka esperanto Ludwik Zamenhof oraz aktorka i założycielka warszawskiego Teatru Żydowskiego Estera Rachela Kamińska. Pochowano tu także wiele innych postaci zasłużonych dla polskiej historii, kultury i nauki, polityków, bankierów oraz przemysłowców, ważnych nazwisk w realiach XIX i XX wiecznej  Warszawy.

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie

Gmina to podstawowa organizacja wspólnoty żydowskiej, wchodząca w skład Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP. Gmina Warszawska z Filią w Lublinie jest największą z ośmiu gmin tego Związku. Gmina działa w oparciu o Ustawę o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP z 1997 z 20 lutego 1997 roku oraz prawo wewnętrzne. Jej członkami mogą być osoby, których przynajmniej jedno z dziadków było Żydem – na podstawie tzw. Prawa Powrotu. Gmina Żydowska w Warszawie kontynuuje tradycję przedwojennych gmin żydowskich, a więc realizuje misję samorządu żydowskiego. Członkowie społeczności spotykają się na modlitwach zarówno w ramach nurtu tradycyjnego, jak i postępowego. Gmina jest też animatorem życia lokalnej społeczności żydowskiej, a jej celem jest stwarzanie coraz szerszej oferty społecznej, edukacyjnej i kulturalnej. Zapewniamy także wsparcie i system pomocy społecznej osobom potrzebującym. Obecnie Gmina zrzesza ok. 700 członków i ta liczba sukcesywnie wzrasta.

 

Działania Fundacji Dziedzictwa Kulturowego

Fundacja Dziedzictwa Kulturowego, polska organizacja pozarządowa, realizuje kilkanaście projektów konserwatorskich w kraju i za granicą.

Fundacja współpracuje z właścicielem cmentarza przy ul. Okopowej – Gminą Wyznaniową Żydowską w Warszawie, która udostępniła Fundacji długoterminową umową teren cmentarza na prowadzenie prac porządkowych i konserwatorskich. Prowadzone od 2015 r. przez FDK prace na Cmentarzu Żydowskim przy ul. Okopowej w Warszawie, mimo, że niewystarczające, są największym w dziejach tego cmentarza przedsięwzięciem konserwatorskim, a skala działań konserwatorskich Fundacji jest największą ze wszystkich polskich organizacji pozarządowych.

Fot.: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, GWŻ