Stary Cmentarz w Lublinie

Stary Cmentarz w Lublinie to najstarszy z istniejących cmentarzy żydowskich w Polsce, jeden z najcenniejszych zabytków Polski i Europy, a jego historia sięga XVI wieku. Cmentarz stanowi cel nie tylko sentymentalnych, ale przede wszystkim religijnych pielgrzymek Żydów z Polski i z zagranicy.

 

Lublin był ważnym ośrodkiem nauki i religii żydowskiej. W Lublinie powstała jedna z pierwszych w Polsce drukarni hebrajskich, znana w całej żydowskiej Europie jesziwa, w Lublinie obradował Sejm Czterech Ziem – centralny ośrodek samorządu żydowskiego w I Rzeczypospolitej.

 

Początki tzw. starego cmentarza żydowskiego, położonego na wzgórzu zwanym Grodzisko, są trudne do ustalenia. Do przełomu wieków XIII i XIV na owym wzgórzu, otoczonym wówczas rozlewiskami dwu rzek, funkcjonował gród warowny (stąd późniejsza nazwa Grodzisko). Następnie miasto obwarowane murami rozlokowało się na wzgórzu Staromiejskim.

Spośród tysięcy nagrobków pozostało (w różnym stopniu uszkodzonych) ponad dwieście: 12 z XVI w., ponad 60 z XVII w., ponad 80 z XVIII w. i ponad 70 z XIX w. Znajdują się one w dwu skupiskach w północnej oraz środkowej części cmentarza, pozostały obszar jest zupełnie pozbawiony nagrobków. Macewy te reprezentują przemiany kształtu, zdobnictwa, liternictwa oraz treści i formy inskrypcji z okresu ponad 300 lat. Oprócz najstarszej z zachowanych na właściwym miejscu macew w obecnych granicach Polski (na grobie Jakowa Kopelmana syna Jehudy ha-Lewiego, zm. w 1541 r.), przetrwały nagrobki wielu koryfeuszy lubelskiej gminy, m. in. Szaloma Szachny syna Josefa (zm. w 1558 r.), Szlomy syna Jechiela Lurii (zwany Maharszal, zm. w 1573 r.), Awrahama syna Chaima Heilperna (zm. w 1762 r.), Jakowa Ichaka syna Eliezera ha-Lewiego Horowica (zm. w 1815 r.).

 

Wstęp na Cmentarz: 10 zł (opłata oraz odbiór kluczy na Cmentarz w recepcji Hotelu Ilan przy ul. Lubartowskiej 85).

Baza danych pozyskana z nagrobków ze starego cmentarza żydowskiego w Lublinie:

http://cemetery.jewish.org.pl/list/c_55