Synagoga Jeszywas Chachmej Lublin

Synagoga wraz z całym kompleksem Jeszywas Chachmej Lublin została zbudowana w 1930 roku. Poza funkcjami religijnymi pełniła też funkcję auli wykładowej jesziwy i mogła pomieścić ponad 200 studentów. Podczas II wojny światowej synagoga została zdewastowana przez hitlerowców, a jej cenne wyposażenie zostało zniszczone. Dziś ponownie pełni funkcję domu modlitwy oraz służy naszej społeczności. Ma charakter ortodoksyjny.

Po zakończeniu wojny budynek jesziwy został przejęty przez Akademię Medyczną, która pomieszczenie po synagodze wyremontowała i dostosowała do potrzeb auli. Zmieniono wówczas kolorystykę ścian i kolumn oraz zamurowano okna znajdujące się na ścianie wschodniej.

Jesienią 2003 roku budynek został zwrócony Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, która podjęła decyzję o remoncie i rekonstrukcji synagogi. Prace można było rozpocząć dopiero w maju 2005 roku, po opuszczeniu budynku przez Akademię Medyczną. Wymieniono przegniły strop, wiszący nad salą modlitewną na drewnianej konstrukcji nośnej, położono nowy parkiet. Na podstawie przedwojennych zdjęć odtworzono oryginalną kolorystykę kolumn, przywrócono okna na ścianie wschodniej, odtworzono bimę oraz schodki do Aron ha-kodesz, które otacza kuta balustrada i inne mniej znaczące elementy.

Oficjalne otwarcie synagogi po remoncie nastąpiło 11 lutego 2007 roku. Była to pierwsza tego typu uroczystość w powojennej Polsce, ponieważ rekonstrukcja wnętrza synagogi została w całości sfinansowana przez polską społeczność żydowską.

Podczas uroczystości otwarcia przybito dwie repliki mezuz z wizerunkiem orła polskiego – jedną na drzwiach wejściowych do Jeszywas, a drugą na drzwiach synagogi. Oryginał mezuzy został podarowany podczas otwarcia w 1930 roku przez cadyka z Czortkowa, Israela Friedmana. Następnie rabin Michael Schudrich wniósł zwoje Tory, które zostały ufundowane 17 czerwca 2005 roku przez mieszkających w Stanach Zjednoczonych Harleya i Marie Lippman z okazji bat micwy ich córki Juliet.

Synagoga zajmuje przestrzeń o powierzchni 200 m². Na kompleks synagogalny składa się także jednoprzestrzenna główna sala modlitewna posiada galerię dla kobiet z wejściem na wysokości trzeciego piętra, na którą prowadzi też osobna klatka schodowa wydzielona z gmachu budynku. Wsparta jest ona na ośmiu zielonych, okrągłych, korynckich kolumnach, obiegających salę z trzech stron.

Na ścianie wschodniej znajduje się aron ha-kodesz, przed którym znajduje się podwyższenie otoczone kutą balustradą, na które wchodzi się po pięciu schodkach. Po lewej stronie szafy znajduje się niewielki ner tamid i tablica z hebrajską inskrypcją, a po prawej również tablica z hebrajską inskrypcją, pozłacana menora oraz tablica pamiątkowa w języku angielskim upamiętniająca zagładę lubelskich Żydów.

Na środku znajduje się kwadratowa, dwuwejściowa bima, otoczona również kutą balustradą. Dawniej w synagodze stał kilkumetrowy, ukoronowany polskim orłem ośmioramienny świecznik o wadze około 180 kilogramów, który podarowała jesziwie gmina żydowska z Przemyśla. Całe wyposażenie wnętrza synagogi jest rekonstrukcją dokonaną na podstawie przedwojennych zdjęć.

Założycielem Jeszywas Chachmej Lublin był Rabin Jehuda Majer Szapira, urodzony w 1887 roku w Suczawie na Bukowinie (dzisiejsza Rumunia) w rodzinie wybitnych badaczy Tory. Jego ojcem był Rabin Yaakov Szimszon, prawnuk Rabina Pinchasa Szapiry z Korca.

W 1924 roku, podczas I Światowego Kongresu Agudath Israel w Wiedniu, Rabin Majer Szapira wprowadził przełomową koncepcję „Daf Yomi”, która zakładała studiowanie jednej karty Talmudu Babilońskiego codziennie przez Żydów na całym świecie. Cały cykl trwa siedem i pół roku. Ta tradycja jest żywa do dziś.

Synagoga Jesziwas Chachmej Lublin stanowi część historycznego kompleksu przedwojennej żydowskiej szkoły religijnej. W budynku szkoły mieści się dziś hotel Ilan.

Synagoga otwarta jest dla zwiedzających z wyjątkiem Szabatów, świąt żydowskich, modlitw i zamkniętych wydarzeń.