Synagoga im. Nożyków

Zalman Nożyk był warszawskim kupcem branży galanteryjnej, razem z żoną Rywką mieszkali przy Próżnej 9. W 1892 roku Zalman za 157 tysięcy rubli od Jana Teodora Engelberta Zembrzuskiego kupił pustą parcelę przy ulicy Twardej 6, a 10 lat później, 12 maja 1902 roku w Lag ba-Omer,  uroczyście otwarto Synagogę.

Synagogę zbudowano w stylu neoromańskim, z elementami ornamentyki bizantyjskiej i mauretańskiej. Sekcja męska na parterze i żeńska na balkonie mieszczą razem 350 osób.

synagoga-interior
Fot.: Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie

W 1914 roku, po śmierci Rywki Nożyk, Synagoga wraz z innymi należącymi do niej nieruchomościami zostały nieodpłatnie przekazane Warszawskiej Gminie. Warunkiem było jedynie utrzymywanie synagogi ze środków przekazanych przez ofiarodawców, zachowanie jej pełnej nazwy oraz odmawianie w święta modlitwy El Male Rachamim za fundatorów.

W 1940 roku Synagoga im. Nożyków została zamknięta i zdewastowana przez hitlerowców, służyła za stajnie dla koni i magazyn paszy. Po utworzeniu getta warszawskiego znalazła się na terenie tzw. małego getta. 20 maja 1941 roku władze niemieckie zezwoliły na otwarcie trzech synagog dla wiernych, w tym i synagogi Nożyków. Uroczyste otwarcie nastąpiło w Rosz haSzana 5702 (1941). Rabinem i kaznodzieją synagogi został Majer Bałaban. Podczas powstania warszawskiego Synagoga im. Małżonków Nożyków została znacznie uszkodzona, ale jej konstrukcja się nie zawaliła. Po wojnie prowizorycznie zabezpieczona Synagoga im. Nożyków stała się znów miejscem modlitw.

W 1968 roku Synagogę im. Małżonków Nożyków zamknięto. Modlitwy odbywały się w pokoju znajdującym się w przyległym budynku przy ulicy Twardej 6. W latach 1977-1983 przeprowadzono gruntowny remont synagogi, którego celem było przywrócenie jej wyglądu z początku XX wieku oraz dobudowano od strony wschodniej aneks biurowy.

wieczne-swiatlo
Fot.: Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie

Obecnie Synagoga stanowi najważniejszy punkt spotkań społeczności żydowskiej, jest przede wszystkim miejscem modlitw, ale też unikalnym zabytkiem na mapie Warszawy. Synagogę można zwiedzać:

  • od poniedziałku do czwartku oraz w niedzielę  w godzinach: 9.00 – 40 minut przed zachodem słońca
  • w piątek do zachodu słońca,

W Szabat i inne święta żydowskie Synagoga jest nieczynna dla zwiedzających.

Wstęp (cegiełka): 10 złotych.

Grupy zorganizowane prosimy o rezerwacje w Biurze Przewodnika:
Od poniedziałku do czwartku – godz. 10:00 – 16:00
W piątki – godz. 10:00 – 13:00
tel.: 502 400 849
e-mail: przewodnik@jewish.org.pl

W Synagodze obowiązuje kontrola bezpieczeństwa. Prosimy o nieprzynoszenie dużych bagaży oraz o posiadanie dokumentu tożsamości.