Restytucja

Restytucja majątku żydowskiego w Polsce odnosi się do postępowania regulacyjnego  w przedmiocie przeniesienia na rzecz gminy żydowskiej lub Związku Gmin własności nieruchomości lub ich części przejętych przez państwo polskie, a które w dniu 1  września 1939 roku były własnością gmin żydowskich lub innych wyznaniowych żydowskich osób prawnych. Jest to zatem proces odnoszący się do mienia komunalnego, a nie własności prywatnej.

Restytucja odbywa się w oparciu o Ustawę z dnia 20 lutego 1997 roku o stosunku Państwa do Gmin Wyznaniowych Żydowskich w R.P ( Dz. U nr 41 poz 251 z zm). Ustawa weszła w życie 11 maja 1997 roku i od tej daty gminy żydowskie i Związek Gminy Wyznaniowych Żydowskich w RP miały pięć lat na złożenie do Komisji Regulacyjnej wniosku o wszczęcie postępowania regulacyjnego.

Komisja Regulacyjna definiuje żydowską osobę prawną jako stowarzyszenia, towarzystwa lub fundacje tworzone przez osoby prawne i fizyczne w celu realizowania działalności statutowej byłych gmin wyznaniowych żydowskich, a w szczególności organizowanie i tworzenie synagog, cmentarzy i innych obiektów kultu religijnego oraz działalności oświatowo wychowawczej i charytatywno-opiekuńczej. Każda taka instytucja musiała mieć związek organizacyjny, jak i zależności majątkowe z określoną byłą gminą wyznaniową żydowską. W art. 30 i 31 w/w Ustawy ustawodawca wskazał, jakiego rodzaju nieruchomości mogą być przedmiotem postępowania regulacyjnego oraz jaką muszą pełnić funkcje w dniu wejścia w życie w/w ustawy.